(Alyanak, Sea Bream, Gilthead Sea Bream, Goldbrasse)

Sistematikteki Yeri (Taksonomi)

Superphylum:   Metazoa

Phylum :          Animalia

Subphylum:      Vertebrata

Superclassis:    Gnathostomata

Classis:            Pisces

Subclassis:       Osteichthyes

Superordo:       Actinopterygii

Ordo:               Teleostei     

Family:             Sparidae

Genus:             Sparus

Species:           Sparus aurata (Linneaus,1758)

Resim 1- Yetişkin Çipura Bireyi

Resim 2- Yetişkin Çipura Bireyi

Biyoloji

Morfoloji

Çipura balığı oval, yüksek yapılı ve yanlardan basık şekilde bir vücut yapısına sahiptir.d. Kafa yapısı dışbükey olup küçük göz yapısındadır. Yanakları pullarla kaplıdır ve ön solungaç kemiğinin üzeri pulsuzdur. Alt çene kemiği üst çene kemiğinden kısadır. Her iki çenede de kesici ve öğütücü dişler sıralar şeklinde bulunmaktadır.

Yan çizgisi üzerinde 75-85 pul bulunmaktadır. Sırt yüzgecinde 11 sert ve 13 yumuşak ışın bulunurken anal yüzgecinde ise 3 sert 11-12 yumuşak ışın bulunmaktadır. Göğüs yüzgeçleri uzun ve sivri yapıdadır. Buna karşın karın yüzgeçleri kısadır. Kuyruk yüzgecinin lobları simetrik ve uçları sivridir.

Çipuranın rengi gümüş gri tonundadır ve solungaç kemiğinin üst kısmında aynı zamanda yan çizginin başlangıcında bulunan karakteristik bir siyah beneği vardır. Gözlerin arasında ise bir altın renkli birde siyah renkli bant bulunur. Ortalama boyları 20-40 cm. arasındadır. 7-8 kg.a kadar büyüyebildikleri düşünülmektedir.

Resim 3 - Çipuranın Diş ve Çene Yapısı

Beslenme

Diğer küçük balıklar ve omurgasız canlılarla beslenen yırtıcı bir balık türüdür. Çene ve diş yapısı çok kuvvetli olduğu için kabuklu canlıları kolaylıkla kırabilmektedir.

Coğrafik Dağılım

Akdeniz ve Ege'de yaygın bulunan bir türdür. İngiltere'den Senegal'e kadar olan tüm Doğu Atlantik kıyılarında yaygın olarak bulunmaktadır. Karadeniz' de hemen hemen hiç görülmez. Yaşamının bazı evrelerinde farklı tuzluluk ve sıcaklık değerleri taşıyan lagün, acı su ve deniz ortamlarında görülebilmektedir. Düşük su sıcaklıklarına toleranslı değildir. Tipik bir Akdeniz balığı olarak bilinmektedir.

Çipuralar kayalık, yosunlu zeminlerde bulunmayı severler ve sıklıkla kumlu çamurlu zeminlerde avlanırlar. Yaz aylarında daha sığ sularda yaşamayı seven çipura balıkları buna karşın kış aylarında daha derin sulara çekilirler.

Ülkemiz sularında yoğun bir şekilde yetiştiriciliği yapılmakta ve levrek balığından sonra önemli bir pazar payına sahip olmaktadır. Eti çok lezzetlidir.

Resim 4 - Çipuranın Coğrafik Dağılımı

Üreme

Çipura balıkları protandrik hermafrotizm gösterirler. 3-4 yaşına erişen çipura balıkları dişileşir. Üreme dönemlerinin Akdeniz koşullarında Ekim-Aralık ayları arası olduğu kabul edilmektedir. Seksüel olgunluğa erişmiş dişi bir çipura balığı vücut ağırlığının kg.ı başına 100.000-150.000 adet yumurta verebilir.

References: FAO,2005, Pasiner, A., 1999, Balık ve Olta