Vibriosis

Vibriosis doğada ve kültürü yapılan deniz balıklarında en çok görülen hastalıktır. Tatlı sularda yaşayan bazı balıklarda da görüldüğü bildirilmiştir. Tuzlu ve acı sularda yaşayan balıklarda özellikle sığ sularda ve su sıcaklığının değişmeye başladığı dönemlerde görülmektedir. Vibriosis ülkemizde yoğun bir şekilde yetiştiriciliği yapılan levrek ve çipura balıklarında önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Gelişen bahar ayı ile beraber su sıcaklıklarında meydana gelen değişimler, balıklarda aşılama, hasat, nakil gibi stres meydana getirebilecek tüm olaylarda kolaylıkla kendini gösterebilmektedir. Deniz balıklarının sindirim sistemi florasında doğal olarak bulunurlar bu sebepten ötürü balık daima vibriolarla karşı karşıya kalmak durumundadır.

Hastalığın Etkeni

Vibriosis hastalığına neden olan birçok vibrio türü bulunmaktadır. Hastalığın esas etkeni V.anguillarum olarak belirtilmektedir. V. anguillarum deniz balıklarında hastalığa neden olduğu bildirilen en eski balık patojenidir. 18. 19. yy.da deniz suyunda yetiştirilen kültür balıklarında ağır kayıplara neden olmuştur. V. alginolyticus, V. vulnificus, V. ordalii, V. salmonicida, V. carchariae ve V. damsela vibriosis hastalığına neden olan diğer etkili hastalık etkenleridir. Bu patojenler ile enfekte olmuş deniz balıklarında dışbakıda görülen ilk değişiklikler anoreksia (iştahsızlık), vücut yüzeyinin koyulaşması ve letharji( hareketlerde yavaşlama)dir.

Etken Özellikleri

Vibrio’lar tek polar flagellaya sahip olan, hareketli, spor oluşturmayan, Gram negatif çomak şekilli, düz veya hafif kıvrık bakterilerdir. İçeriğinde %1 ila 1,5 oranında NaCl içeren vasatlarda iyi üremektedirler. TCBS (Tiyosulphate Citrate Bile salts Sucrose) Agar, vibrio’lar için selektif besi yeridir. Bakteriyolojik sınıflandırma yaparken Aeromonas’larda ayıran en önemli özelliği O/129 testine hassas oluşlarıdır. Kültür koşulları altında veya doğada bulunan deniz balıkları strese maruz kaldıklarında vibriolar kolaylıkla enfeksiyon oluşturabilmektedirler.

Klinik Bulgular

Hastalık görülmeye başladığında ilk bulgular iştahsızlık, hareketlerde yavaşlama ve renk koyulaşması şeklindedir. Karın kaslarında oluşan kırmızı nekrotik lezyonlar, yüzgeçlerin dip kısımlarında, anal bölge çevresinde ve ağız içinde kırmızı lekeler görülebilir. İç organlarda ise başlıca dalata büyüme, karın duvarında küçük kanmalar gözlenebilir. Sindirim kanalı genişlemiş ve yapışkan bir sıvı ile dolu olabilir. Gözlerde ekzoftalmi (şişkinlik) görülen diğer belirtiler arasında olabilir.

Teşhis

Böbrek, dalak ve karaciğerden alınan örneklerin kültürlere ekilmesiyle teşhis gerçekleştirilebilmektedir. TSA (Tryptic Soya Agar), TCBS, MA (Marine Agar) gibi uygun kültür vasatlarında kolonilerin tespiti yapılabilmektedir. Kolonilerin üremesi durumunda çeşitli biyokimyasal testler ile teşhis yapılabilmektedir. Ayrıca uygulanacak olan anti-biyogram testleri hastalığın kontrolünü sağlamada kullanılacak olan antibiyotiğin belirlenmesinde yardımcı olacaktır.

Kontrol